Gjeografia e një gryke të ngushtë
Emri i qytetit të Këlcyrës rrjedh nga fjala “Klisura”, që do të thotë “grykë e ngushtë”. Këlcyra ndodhet në një pozitë strategjike midis maleve të Trebeshinës dhe Nemërçkës, pranë lumit Vjosa. Gryka u krijua nga lumi Vjosë dhe shtrihet në perëndim të qytetit, në koordinatat përafërsisht 40°17′51″N 20°9′54″E, në Qarkun e Gjirokastrës.
Një kanion i ngushtë mes dy vargmaleve është natyrshëm pikë që ushtritë e synojnë për kontroll rrugor. Për terrenin dhe gjeografinë vendore, shihni artikullin për grykën dhe faqen e historisë.
Beteja e janarit 1941
Ofensiva italiane kundër Greqisë filloi më 28 tetor 1940. Kundërofensiva greke nisi më 9 nëntor 1940, duke i zhvendosur luftimet në terrenin malor të Shqipërisë së jugut.
Marja e Kalimit të Klisurës u zhvillua nga 6 deri më 11 janar 1941, gjatë Luftës Greko-Italiane, dhe përshkruhet si një nga fitoret më të rëndësishme greke të kësaj lufte. Forcat greke përfshinin Divizionet e 1-rë, 11-të dhe 7-të të Infanterisë “Kretane”; formacioni kryesor italian që u përball me to ishte Divizioni i 3-të Alpin “Julia”.
Varreza ushtarake në grykë
Një varrezë ushtarake greke për të rënët ndodhet brenda vetë kalimit. Agjencia Kombëtare e Turizmit e rendit atë ndër atraksionet e zonës, si Varreza Ushtarake e Luftës së Dytë Botërore. Kujtimi i të rënëve qëndron në peizazh me përmbajtjen që i takon një varri lufe.
Ura e Peshtanit, pa datë
Një shkrim i dikurshëm në këtë ditar përshkruante urën e varur te Peshtani dhe rolin e saj në luftë. Kur kontrolluam burimet, nuk gjetëm asnjë dokument zyrtar që daton urën ose e lidh atë me ngjarjet e vitit 1941. Prandaj ky shkrim e përmend atë vetëm siç është: një vend që qarkullon në kujtesën vendore, i padokumentuar në literaturën që kontrollojmë. Nëse dikush disponon një dokument për urën, kanali publik i korrigjimeve i këtij portali sapo të hapet është vendi për ta sjellë.
Pyetje që përsëriten
Kur u zhvillua Marja e Kalimit të Klisurës?
Nga 6 deri më 11 janar 1941, gjatë Luftës Greko-Italiane në Shqipërinë e jugut, pasi kundërofensiva greke kishte nisur më 9 nëntor 1940.
Cilat forca morën pjesë?
Forcat greke përfshinin Divizionet e 1-rë, 11-të dhe 7-të të Infanterisë “Kretane”; formacioni kryesor italian ishte Divizioni i 3-të Alpin “Julia”. Ngjarja përshkruhet si një nga fitoret më të rëndësishme greke të asaj lufte.
A ka sot një vend kujtimi në grykë?
Po. Një varrezë ushtarake greke për të rënët ndodhet brenda vetë kalimit, e renditur edhe nga Agjencia Kombëtare e Turizmit si Varreza Ushtarake e Luftës së Dytë Botërore.